Di tích kiến trúc nghệ thuật đình thần Đa Phước

Chọn ngôn ngữ

Tiếng Việt Tiếng Anh

Từ thành phố Long Xuyên du khách theo quốc lộ 91 đến thành phố Châu Đốc. Tại đây, qua cầu Cồn Tiên cách khoảng 700m là đến đình Đa Phước. Đình thuộc xã Đa Phước, huyện An Phú, tỉnh An Giang.

         Ngôi đình nằm ở cuối cù lao (cồn), giữa dòng sông Hậu mênh mông, dòng nước hiền hòa trong xanh in bóng mây vờn và thẩm màu phù sa vào mùa nước lên.

         Khi cư dân người Việt đến vùng này sinh cư lập nghiệp đã dựng nên ngôi đình vào năm 1832, ban đầu đình được tạo nên bằng vật liệu nhẹ, cây lá đơn sơ, đến năm 1908, đình Thần được ông Hương cả Lê Hữu Dõng và ông Phủ Vương Bửu Ngưu xây cất lại như ngày nay. Kết cấu kiến trúc ngôi đình cột gỗ tròn căm xe, đường kính 0,4m, vách tường xây gạch tô hồ vôi ô dước dầy 0,2m, mái đình uốn cong lợp ngói đại ống. Kiểu dáng và chất liệu đến nay vẫn còn nguyên trạng. Bố cục đình được chia thành ba gian, hai chái, trước chính điện là nhà văn và vỏ ca thoáng rộng phù hợp cho việc tổ chức lễ hội hàng năm với số lượng đông người tham dự. Chính điện có 4 hàng cột ngang liên kết các mảng tường. Các thanh xiên, các vì kèo cùng 4 cột tứ trụ cấu trúc đỡ nóc cổ lầu, mái ngói tam cấp. Nhà văn với kết cấu kiểu trồng rường, cột trốn đỡ đòn dông. Các vì kèo và cột trốn đều được bàn tay nghệ nhân địa phương chạm trổ hoa văn tinh xảo, trên nóc đình và nhà văn được tô điểm thêm những tượng khối lưỡng long tranh châu, bát tiên, âm dương, hoa lá, điểu thú, biểu tượng cho sự sung túc, hạnh phúc, an khang.

         Đặc trưng của kiến trúc đình Đa Phước là các vì kèo tựa đầu cột, mỗi thanh kèo được bào gọt đầu nhỏ phần gốc và to dần đến đầu dư vừa chịu lực tốt, vừa để trang trí các hoa văn. Các chân cột đều được đặt nằm trên chân táng đá cao 1m có đế hình bát giác đầu chân cột đắp nổi hình hoa sen nở để bảo vệ cột đình vào mùa nước lũ hàng năm.

         Nội thất ngôi đình với 17 bao lam, 28 liễn đối và 35 hoành phi được chạm khắc tinh vi, đạt tính nghệ thuật cao, với sự đa dạng về đề tài như: hoa lá, rồng mây, muông cầm, điểu thú, tứ linh, bát tiên, cá hóa long… chuyển tải ý nghĩa cầu cho quốc thái dân an, phong điều vũ thuận, dân an vật thịnh và ca ngợi công đức tôn thần, tất cả đều được sơn son, thếp vàng tạo cho người xem cảm nhận được sự trang nghiêm, hoa mỹ và tính hoành tráng, tao nhã khi bước vào. Ngoài ra, đình còn lưu giữ những tủ, bàn nghi thờ cẩn ốc xa cừ với nhiều đề tài đặc sắc về truyện tích xưa và 1 mõ gỗ lớn hình khối tròn, 1 trống cái, các đồ thờ như bộ lỗ bộ, chưng đèn, đĩa quả và một long đình chạm trổ tinh vi có giá trị nghệ thuật cao và lâu đời.

         Tôn thần được thờ ở đình là Chưởng cơ Lễ Thành Hầu Nguyễn Hữu Cảnh người có công bảo vệ và khai mở vùng đất Nam Bộ nói chung và An Giang nói riêng. Ngoài ra còn có các vị thần khác được phối thờ như Thoại Ngọc Hầu, Lê Văn Duyệt.

         Giữ gìn và phát huy giá trị di tích là nhiệm vụ của chúng ta hôm nay đối với di sản của người xưa. Còn giúp cho khách tham quan nguồn sử liệu để tìm hiểu về quê hương đất nước và con người An Giang. Di tích kiến trúc nghệ thuật đình Đa Phước được Bộ Văn hóa Thông tin xếp hạng theo Quyết định số 05/1999/QĐ-BVHTT ngày 12/02/1999.