Di tích lịch sử cách mạng căn cứ Ô Tà Sóc

Vietnamese Tiếng Việt English Tiếng Anh

 

Di tích lịch sử căn cứ Tỉnh ủy Ô Tà Sóc, thuộc xã Lương Phi, huyện Tri Tôn, tỉnh An Giang. Từ trung tâm huyện Tri Tôn, đi về hướng xã Lương Phi đến ngã ba Tà Dung rẽ phải (địa điểm có cổng chào và bia di tích lịch sử cách mạng Ô Tà Sóc), từ đây theo con đường nhựa vào núi Dài khoảng 2km là đến khu vực di  tích.

         Ô Tà Sóc (tên gọi dân tộc Khmer có nghĩa là suối ông Sóc), là tên con suối nước ngọt bắt nguồn từ đỉnh ngọn núi Dài (Ngọa Long Sơn cao 554m), mang dòng nước chảy ngoằn ngoèo theo triền núi, tạo thành nhiều rãnh nước nhỏ chảy qua các hóc đá xuống tận chân núi, tưới mát cây trái ruộng vườn. Ô Tà Sóc có vị trí địa thế chiến lược đặc biệt quan trọng, nằm ở điểm cao chạy dọc trên sườn núi Dài, xung quanh là rừng cây um tùm che chắn, nhiều hang động, dốc đá, cheo leo gập ghềnh nguy hiểm. Địa hình tự nhiên hiểm trở; thuận lợi để xây dựng căn cứ đảm bảo cho các tổ chức cách mạng dừng chân chiến đấu, chống đế quốc Mỹ và tay sai với quân số đông đảo và vũ khí hiện đại hơn so với lực lượng của ta lúc bấy giờ. 

 

Do vậy, Tỉnh ủy An Giang đã chọn nơi đây làm căn cứ, chỉ đạo đường lối kháng chiến và phong trào cách mạng tỉnh nhà; từ đó, các địa phương trong tỉnh đã tích cực xây dựng lực lượng và phong trào quần chúng nổi dậy phá kìm, diệt ác, chống thu gom dân, phá ấp chiến lược, phát động đấu tranh chính trị và vũ trang chống càn…

         Từ khi Tỉnh ủy xây dựng căn cứ ở Ô Tà Sóc - núi Dài, nơi đây hình thành những cơ quan - đơn vị như: Văn phòng Tỉnh ủy, chốt tiền tiêu bảo vệ, đồi Hỏa tốc, hang An ninh, Tuyên huấn, Quân y, Hậu cần, Công binh xưởng, hang Tỉnh đội, Huyện ủy,… thể hiện tính chiến đấu hào hùng và cũng từ đây tạo nên di tích lịch sử cách mạng Ô Tà Sóc ngày nay, một địa danh có giá trị lịch sử mang tầm vóc quốc gia trên bản đồ di tích lịch sử cách mạng của An Giang và của cả dân tộc, mà trong thời chiến tranh tên gọi này được gọi trại đi là “Ô Tàn Khốc”, để nói lên sự gây go khốc liệt của chiến tranh.

         Giai đoạn đầu xây dựng căn cứ, Tỉnh ủy An Giang đã có những chủ trương, sách lược chỉ đạo phong trào cách mạng tỉnh nhà đánh diệt các đồn Cản Dừa (Châu Thành), đồn Cái Da, đánh thắng trận Vàm Ninh (Hội An Đông), phá ấp chiến lược An Quới (Hoà Bình), Mỹ Trung, Mỹ Hiệp, diệt trưởng ấp Mỹ Luông. Cũng từ đây, phong trào cách mạng tại các huyện Châu Thành, Tân Châu, An Phú,… đã gây cho địch nhiều tổn thất nặng nề.

 Lịch sử ghi nhận tại Ô Tà Sóc - núi Dài, đã diễn ra nhiều sự kiện lịch sử có ý nghĩa lớn trong giai đoạn kháng chiến chống Mỹ. Trong đó, điểm mốc là giai đoạn 1962 - 1967. Từ ngày 23/12/1962 đến tháng 1/1963, Mỹ ngụy tập trung hàng ngàn quân gồm: Bộ binh, quân dù, máy bay, pháo hạng nặng, xe tăng… tổ chức càn quét đánh vào căn cứ ở núi Dài và đồng Tràm, theo các hướng   ở cánh đồng Lương Phi, Ba Chúc và kinh Lương An Trà để chia cắt núi Dài với đồng Tràm, chúng ném bom, pháo cấp tập vào các đường mòn lên núi để dọn đường cho quân bộ. Ngoài ra, còn dùng máy bay đổ quân đánh chiếm các đỉnh cao, tạo thế gọng kìm vây đánh lực lượng ta. Đội bảo vệ Tỉnh ủy kết hợp với lực lượng vũ trang tỉnh và huyện, tổ chức du kích đánh chặn; ban ngày chúng ta chống địch đi càn, ban đêm ta tập kích quấy rối… kết quả làm tiêu hao và diệt hàng trăm tên, bảo vệ an toàn cho căn cứ. Càng thua, địch càng leo thang chiến tranh, chúng mong diệt căn cứ và các vùng giải phóng của ta.

Dưới sự lãnh đạo của Tỉnh ủy, ta đã tổ chức nhiều trận đánh bất ngờ gây thiệt hại cho địch như: Trận đánh vào đầu năm 1963 làm chết và bị thương 12 tên, bắn hư 1 xe M113, thu nhiều vũ khí; Tổ chức tấn công địch ở Ba Chúc, Lương Phi, diệt hai đại đội (8/1963), tấn công ấp chiến lược Lương An Trà, đánh tan đại đội 360 biệt động quân và đại đội 816 bảo an,… Ngày 18/9/1964, ta diệt gọn đại đội Bảo An 187 tại ấp chiến lược Hoạch Lân (Lê Trì), đánh tan rã 3 đại đội địch, diệt và làm bị thương 200 tên, bắt sống và đầu hàng 40 tên, thu 70 súng các loại (trong đó có 1 trung liên, 1 đại liên, 1 cối 60 ly, 5 máy truyền tin).

Từ chiến thắng tại căn cứ Ô Tà Sóc, phong trào cách mạng trong tỉnh ngày càng phát triển, xây dựng được căn cứ ở các xã Lương Phi, Lê Trì, An Tức, Ô Lâm, Cô Tô, Ba Chúc, Thới Sơn,… Từ năm 1965 - 1967, ta đã chống trả hơn 396 cuộc hành quân lớn nhỏ của địch vào căn cứ ở núi Dài lớn, núi Tô, núi Cấm… với lực lượng chủ lực quân, Biệt kích của địch, Bảo an, tiểu khu Châu Đốc, và những phương tiện chiến tranh vượt trội hơn ta: Máy bay B52 rải thảm, xe tăng và vũ khí hiện đại.

         Từ sau năm 1967, Tỉnh ủy dời căn cứ khỏi Ô Tà Sóc. Ô Tà Sóc là điểm dừng chân, hợp đồng chiến đấu của các Trung đoàn chủ lực Trung ương từ miền Đông chi viện vào các tỉnh miền Tây. Tỉnh ủy Long Châu Hà cũng chọn nơi đây làm căn cứ.

Căn cứ Tỉnh ủy An Giang ở Ô Tà Sóc - núi Dài, là một trung tâm chỉ huy các phong trào cách mạng, để đánh địch trên các mặt trận của tỉnh An Giang, đã góp phần cùng cả nước đấu tranh cách mạng cả về chính trị, quân sự, binh vận tạo được thế trận ý Đảng, lòng dân; được nhân dân đùm bọc, chở che. Tại đây, lực lượng cách mạng đã bám trụ chiến đấu kiên cường, đánh bại nhiều trận càn quét của địch tại căn cứ và góp phần chỉ đạo đường lối chiến lược, chiến thuật cho toàn tỉnh kháng chiến giành độc lập dân tộc. Với thành tích và chiến công to lớn đó, căn cứ Tỉnh ủy ở Ô Tà Sóc đã được Bộ Văn hóa - Thông tin (nay là Bộ Văn hóa - Thể thao và Du lịch) xếp hạng là di tích lịch sử cách mạng cấp quốc gia theo Quyết định số: 52/2001/QĐ-BVHTT ngày 28/12/2001.

         Hiện nay, khu vực di tích đã được trùng tu và xây dựng thêm nhiều hạng mục công trình: chốt tiền tiêu, đường lên căn cứ Tỉnh ủy, gắn biển ghi dấu nơi ở của các cơ quan, đơn vị phục vụ sự chỉ đạo của Tỉnh ủy, các đơn vị chiến đấu, các điểm trận đánh, ghi dấu các hố bom, xem đây là những chứng tích lịch sử trong đấu tranh cách mạng, bia chiến công, biển giới thiệu di tích, ngoài ra đền tưởng niệm và các cơ sở dịch vụ sẽ từng bước được xây dựng.